439.[FONT="] Ebû Necîh Amr İbni Abese es-Sülemî radıyallahu anh şöyle dedi:
[FONT="]Ben Câhiliye devrindeyken, halkın sapıklık üzere bulunduğunu ve doğru bir yolda olmadığını biliyordum. Çünkü onlar putlara tapıyorlardı. Derken Mekkede bir kişinin önemli haberler verdiğini duydum. Bineğime atlayıp derhal o zâta geldim. Bir de baktım, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem gizlenmiş, Mekkeliler onun aleyhinde cüretkar bir vaziyette.. Onunla görüşmenin yolunu aradım, Mekkede kendisine ulaştım ve:[/FONT]
[FONT="]- Sen kimsin, necisin? dedim.[/FONT]
[FONT="]- Ben peygamberim cevabını verdi.[/FONT]
[FONT="]- Peygamber ne demek? dedim.[/FONT]
[FONT="]- Beni Allah gönderdi dedi.[/FONT]
[FONT="]- Ne ile gönderdi seni? dedim.[/FONT]
[FONT="]- Hısım ve akrabanın gözetilmesi, putların kırılması, Allahın bir bilinmesi, Ona hiçbir şeyin ortak koşulmaması vazifesiyle gönderdi buyurdu.[/FONT]
[FONT="]- Sana bu konuda yardımcı olacak yanında kim var? dedim.[/FONT]
[FONT="]- Hür bir erkek ve bir köle cevabını verdi. O gün yanında müminlerden sadece Ebû Bekir ile Bilâl vardı. Ben:[/FONT]
[FONT="]- Sana ben de tâbî olup yardım etmek için yanında kalmak istiyorum, dedim.[/FONT]
[FONT="]- Sen bugün, bu dediğini yapamazsın. Benim halimi ve ortalığın durumunu görmüyor musun? Şimdi sen ailene dön. Ne zaman benim meydana çıktığımı duyarsan, yanıma gel buyurdu.[/FONT]
[FONT="]Ben ailemin yanına döndüm. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Medineye hicret etti. Ben hâlâ ailemin yanındaydım. Onun Medineye gelişini bekliyor ve haberlerini almaya gayret ediyordum. Derken Medinelilerden bir kaç kişi yanıma geldi.[/FONT]
[FONT="]- Medineye gelen o zât ne yaptı? diye sordum.[/FONT]
[FONT="]- Halk ona koşuyor; kavmi onu öldürmek istemiş, başaramamış, cevabını verdiler.[/FONT]
[FONT="]Bunun üzerine Medineye gelip Peygamberin huzuruna çıktım ve:[/FONT]
[FONT="]- Ey Allahın Resûlü, beni tanıdınız mı? dedim.[/FONT]
[FONT="]- Evet, Mekkede sen benimle görüşmüştün buyurdu.[/FONT]
[FONT="]- Evet, cevabını verdim. Sonra da:[/FONT]
[FONT="]- Ya Resûlallah! Allahın sana öğrettiği ve benim bilmediğim şeyleri bana öğret; bana namazı öğret! dedim. [/FONT]
[FONT="]- Sabah namazını kıl. Sonra güneş doğup bir mızrak boyu yükselinceye kadar namaz kılma. Çünkü güneş, şeytanın iki boynuzu arasından (tepesinden) doğar. Kâfirler de ona o zaman secde ederler. Sonra dikilmiş mızrağın gölgesi azalıp bitinceye kadar (nâfile olmak üzere) namaz kıl. Çünkü namaz isbatlı şahitlidir. Sonra namaza ara ver. Çünkü o vakit cehennem kızdırılır. Sonra gölge döndüğü zaman öğle namazını kıl. Çünkü namaz isbatlı şahitlidir. Onu İkindiye kadar kılmaya devam et. İkindi namazını kıldıktan sonra güneş batıncaya kadar namaza ara ver; çünkü güneş şeytanın iki boynuzu arasından (tepesinden) batar, kâfirler de o zaman güneşe secde ederler buyurdu. Ben:[/FONT]
[FONT="]- Yâ Nebiyyallah! Bana abdestten de bahset, dedim.[/FONT]
[FONT="]- İçinizden her kim, abdest suyunu hazırlayıp ağzına burnuna su verir ve burnunu temizlerse, mutlaka yüzünün, ağzının ve burnunun günahları dökülür! Sonra Allahın emrettiği gibi yüzünü yıkarsa, yüzünün günahları su ile birlikte sakalının etrafından dökülür. Sonra dirsekleriyle birlikte ellerini yıkarsa, elinin günahları su ile beraber parmak uçlarından akar gider. Sonra başını meshederse, başının günahları su ile birlikte saçlarının ucundan dökülür. Sonra topuklarıyla beraber ayaklarını yıkarsa, ayaklarının günahları su ile beraber ayak parmaklarının ucundan akar. Eğer (böylece abdest alan) bu adam, kalkıp namaz kılar, Allaha hamd ve senâ eder, Onu layık olduğu vasıflarla yüceltir ve gönlünü tam anlamıyla Allaha bağlarsa, mutlaka anasından doğduğu günkü gibi günahlarından arınmış olur buyurdu.[/FONT]
[FONT="]Amr İbni Abese bu hadisi, sahâbî Ebû Ümâmeye haber vermiş. Ebû Ümâme:[/FONT]
[FONT="]- Ey Amr, bir işten dolayı şu kişiye verilen büyük mükâfat konusundaki sözlerini iyi düşün, ikâzında bulunmuştur. Bunun üzerine Amr:[/FONT]
[FONT="]- Ey Ebû Ümâme! Yaşım ilerledi, kemiklerim zayıfladı, ecelim yaklaştı. Ne Allaha ne de Resûlullaha yalan söyleme ihtiyacındayım. Ben bu hadisi Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemden bir, iki, üç hatta yedi kere işitmemiş olsaydım aslâ rivâyet etmezdim. Bu hadisi ben, Resûlullahdan bundan da fazla duymuş bulunmaktayım demiştir.[/FONT]
[FONT="]Müslim, Müsâfirîn 294[/FONT]
[FONT="]Amr İbni Abese es-Sülemî[/FONT]
Ebû Necîh veya Ebû Şuayb künyesiyle ün kazanmış olan Amr İbni Abese, kendi ifadesiyle dördüncü müslüman olan meşhur bir sahâbidir [bk. Hâkim, Müstedrek III, 617; Ahmed İbni Hanbel, MüsnedIV, 385]. Hendek Gazvesinden sonra veya Mekke Fethinden önce Medineye hicret edip oraya yerleşmiş, daha sonra da Şama gitmiş ve orada vefat etmiştir. Kendisinden 38 hadis rivayet edilmiştir. Bunlardan bir tanesi Müslimin Sahîhinde yer almıştır. Nevevî de o rivâyeti burada zikretmiş bulunmaktadır.
İbni Mesûd, Ebû Ümâme, Sehl İbni Sad gibi sahâbîler ve tâbiîlerden bir grub kendisinden hadis rivâyet etmişlerdir. Kütüb-i Sitte müellifleri de onun hadislerini kitaplarında zikretmişlerdir.
Allah ondan razı olsun.
Açıklamalar
[FONT="]Hadisimizin râvisi ve olayın kahramanı Amr İbni Abese radıyallahu anhın bu heyecan verici mâcerâsı, müellif Nevevî tarafından, abdest ve namazın sağladığı günahlardan arınma imkânını müjdelemesi dolayısıyla burada, recâ konusunda zikredilmiştir. Ancak asıl konu ile doğrudan ilgili olmasa bile, hadiste dikkat çeken bazı önemli hususlar bulunmaktadır. [/FONT]
[FONT="]Amr İbni Abese, nisbesinden anlaşıldığına göre Süleym oğulları kabilesine mensup ve Câhiliye döneminde kendi kendine halkın putlara tapınmasını anlamsız ve yanlış bulan aklı başında, gerçeği arayan bir insandır. O, bu arayışında samimidir. Zira Hz. Peygamberin farklı şeyler söylediğini duyar duymaz, devesine atlayıp hemen Mekkeye gelmiştir. Hz. Peygamberin, Kureyşin densizlikleri yüzünden gizlenme zorunda kaldığını anlamış fakat onunla görüşmekten vaz geçmemiştir. Bir gece kendisiyle görüşme imkânı bulmuş ve onu tanımak için sorular sormuştur. Aldığı cevaplar neticesinde hemen orada iman etmiş ve Mekkede kalıp Hz. Peygambere yardımcı olmak istediğini bildirmiştir. Kaynaklarda yer alan diğer rivayetlerde, Mekkede kalmasını mı, kabilesine dönmesini mi tavsiye ettiğini Hz. Peygambere sormuş olduğunu yine kendisi nakletmektedir. Hz. Peygamber, Mekkelilerin, Mekkenin yerlisi olduğu halde kendisine ve birkaç kişilik müslüman grubuna neler ettiğini gerekçe göstererek, Mekkeli olmayan birinin daha büyük zulüm göreceği endişesiyle Amrı kabilesine göndermiş ve ona aslında bir büyük müjde de vermiştir. Benim ortaya çıktığımı duyunca bana gelirsin. Hz. Peygamberin bu sözü, İslâmın gelecekte kazanacağı gelişmeleri önceden haber vermek anlamına gelmektedir. Onun bir mucizesi demektir.[/FONT]
[FONT="]Hz. Peygamberin Amrı kabilesine göndermesi olayında bir husus daha dikkat çekmektedir. İnanacak her kişiye büyük ihtiyaç duyulan bir zamanda gelip iman etmiş olan ve Mekkede kalmaya da rızâ gösteren Amrı Hz. Peygamber, mevcut şartları dikkate alarak korumakta güçlük çekeceği düşüncesiyle memleketine göndermektedir. Yani bir yönetici için herşeyden önce müslümanların güvenliğini düşünmek daima en başta gelen görev olmaktadır.[/FONT]
[FONT="]Amr İbni Abesenin Hz. Peygamber ile ilgili haberleri takib etmesine rağmen oldukça geç bir zamanda, Hendek Gazvesiden sonra veya Mekke Fethinden önce Medineye gitmesinin sebebini -rivayetlerde zikredilmediği için- tahmin etmek son derece güçtür. Ancak Hz. Peygamberin, Amrı Medineye gelmekte geciktiği hususunda uyarmadığını da dikkate alacak olursak, kusur sayılabilecek bir durumun bulunmadığı anlaşılacaktır. Zaten Amr, Medinelilerden Hz. Peygamberin oradaki durumunu öğrenir öğrenmez hemen yola çıkmıştır.[/FONT]
[FONT="]Amrın Hz. Peygambere, Beni tanıdınız mı? diye sorması, aradan epeyce uzun bir zamanın geçmiş olduğunu göstermektedir. Fakat buna rağmen Hz. Peygamber, Mekkede bize gelen kişi değil misin? buyurmak suretiyle kendisini unutmadığını, o ilk günlerin olaylarını ve kahramanlarını hatırladığını göstermiştir.[/FONT]
[FONT="]Amr İbni Abesenin isteği üzerine Hz. Peygamber önce namaz vakitlerini ve nâfile namaz kılınabilecek zamanları kendisine anlayacağı biçimde anlatmıştır. Sonra da abdestin günahlardan temizlenme vasıtası olduğunu hatırlatmıştır. Usûlüne uygun şekilde abdest almanın ve peşinden de namaz kılıp Allah Teâlâdan af ve mağfiret dilemenin hemen bütün günahlardan arınma vesilesi olduğunu bildirmiştir. Böyle bir imkân hiç şüphesiz, müslümanlar için en büyük ümit kaynağıdır.[/FONT]
[FONT="]Bu müjdeli haberi dinleyen sahâbî Ebû Ümâmenin:[/FONT]
[FONT="]-Böyle bir iş için verdiğin büyük müjdeyi bir iyice düşün! diye Amrı ikaz etmesi, durumu iyice tahkik etmek içindir. Amrın verdiği cevap, özellikle sahâbîlerin hadis rivâyetinde gösterdikleri titizliği ve dikkati yansıtmaktadır: 1-7 defa Hz. peygamberden duymadığım hadisi rivâyet etmem.[/FONT]
[FONT="]Bu söz, sahâbîlerin ve dolayısıyla hadisçilerin çok büyük bir kısmının, hadis rivayeti konusunda ne ölçüde dikkatli, titiz ve sorumlu davrandıklarının açık-seçik ifadesi olmaktadır.[/FONT]
Hadisten Öğrendiklerimiz
[FONT="]1. Hâlis bir niyetle mümkün mertebe tam olarak yapılan işler, günahlardan arınmaya sebeptir.[/FONT]
[FONT="]2. Abdest, abdest organlarıyla işlenmiş günahlardan temizlenme imkânını getirmektedir.[/FONT]
[FONT="]3. Hz. Peygamber, günün birinde peygamberlik görevini açıkca ilan edeceğini tâ baştan biliyordu.[/FONT]
[FONT="]4. İnsanlardan yapabileceklerini istemek, üstesinden gelemeyecekleri sorumlulukları yüklememek gerekir.[/FONT]
[FONT="]5. Sahâbîler, ümmete intikal ettirilecek sünnet bilgileri konusunda son derece dikkatli ve dürüst idiler.[/FONT]
[/FONT]
__________________