Hatem bin Yûsuf, Belh’de doğmuş ve miladi 852 yılında vefat etmiştir. Hatemi Esam diye anılmaktadır. Esam sağır demektir. Bu lakabla anılmasına şu hâdise sebep olmuştur:
Kendisi kundura tamirciliği yapmaktaydı. Bir gün dükkanına ayakkabısını tamir için gelen bir kadın, kazayla yellendi. Utancından yerin dibine girecek şekle geldi. Hatem ayakkabısını tamir edince, kadın fiyatını sordu. Hatem, kadının hatâsını anlamamış gibi davranarak:
— Kadın, yüksek sesle konuş, duyamıyorum! diyerek sağır gibi davrandı.
Kadın, o kadar rahat bir nefes aldı ki, yeniden doğmuş gibi oldu.
Ve ondan sonra o kadının ölümüne kadar tam kırk yıl Hatem herkese sağır gibi davrandı. Bu yüzden kendisine “Esam” (sağır) denildi.
Bir kimsenin ayıbını görüp, kılma zinhar aşîkar
Günde yüzbin aybın örter iken ol Cenab-ı Perverdigâr. (Perverdigâr: Bütün mahlukâtı besleyen ve yetiştiren.)
“Hani kerem, hani ayıb örtücülük, hani haya?
Binlerce ayıb örterdi Enbiya vu Evliyâ”
Lokman Hekim’in yüzük taşında şöyle yazılı idi:
“Gördüğünü gizlemek, şüphe ettiğini açıklamaktan daha güzeldir.”
Kendisi kundura tamirciliği yapmaktaydı. Bir gün dükkanına ayakkabısını tamir için gelen bir kadın, kazayla yellendi. Utancından yerin dibine girecek şekle geldi. Hatem ayakkabısını tamir edince, kadın fiyatını sordu. Hatem, kadının hatâsını anlamamış gibi davranarak:
— Kadın, yüksek sesle konuş, duyamıyorum! diyerek sağır gibi davrandı.
Kadın, o kadar rahat bir nefes aldı ki, yeniden doğmuş gibi oldu.
Ve ondan sonra o kadının ölümüne kadar tam kırk yıl Hatem herkese sağır gibi davrandı. Bu yüzden kendisine “Esam” (sağır) denildi.
Bir kimsenin ayıbını görüp, kılma zinhar aşîkar
Günde yüzbin aybın örter iken ol Cenab-ı Perverdigâr. (Perverdigâr: Bütün mahlukâtı besleyen ve yetiştiren.)
“Hani kerem, hani ayıb örtücülük, hani haya?
Binlerce ayıb örterdi Enbiya vu Evliyâ”
Lokman Hekim’in yüzük taşında şöyle yazılı idi:
“Gördüğünü gizlemek, şüphe ettiğini açıklamaktan daha güzeldir.”