Desatir-i hikmet, nevamis-i hükûmetle; kavanin-i h Desatir-i hikmet, nevamis-i hükûmetle; kavanin-i hak, revabıt-ı kuvvetle imtizac etmezse cumhur-u avamda müsmir olamaz.
Bu düstur, ilk bakışta, ülke yönetimiyle ilgili görünse de, hüküm sürme mânâsına gelen hükümet kelimesinin sözlük mânâsı esas alındığında, aileden şirket yönetimine kadar, her türlü idarî birim için de geçerli olur.
Konuya ülke yönetimi açısından yaklaştığımızda şu mânâyı anlıyoruz:
Nevamis-i hükümet; “hükümetin genel politikası, çalışma esasları, temel görüşleri” olarak kabul edilebilir. Bunlar ‘desatir-i hikmetle’ imtizaç etmelidir, yani bu görüşler ve bu temel politikalar, akla ve mantığa dayanmalı ve ülkenin menfaatine olmalıdır. Böyle olduğunda, idare edilen kesimden kabul görür ve o esaslara riayet edilir.
İkinci bir kaide, hakla kuvvetin birlikte yürümesidir. Yani hem tutulan yol hak ve doğru olacak, hem de o yolda yürümek için gereken kuvvete de sahip olunacaktır.
Bunun sağlanamaması halinde de başarıya erişilemez ve hükümet politikaları halk tarafından kabul görmez.
__________________ İmtisali cahidu fillah olubtur niyetim,
Dini islamın mücerred gayretidir gayretim.
Fazlı Hak ve hikmeti cündü ricalullah ile,
Ehl-i küfrü serteser kahreylemektir niyetim.
Embiyau evliyaya istinadım var benim,
Lütfü Haktandır hemen ümidi fethu ve nusratım.
Nefsim ve malımla nola kılsam cihanda içtihad,
Hamdülillah var gazaya sad hazaran rağbetim.
Ey Muhammed! Mucizatın Ahmedi muhtar ile,
Umarım galib ola Edayı dine devletim! |