Görme engelliler ve bilgisayar

bcetin811 · 29.11.2007, 21:58

Bilgisayar günümüzde kullanıcılarına bilgi dünyasının kapılarını ardına kadar açmakta, son derece kompleks işlemleri kısa bir süre içerisinde gerçekleştirebilme yeteneği sayesinde hayatımızın her alanında kendisine yer bulmaktadır.İşi ve mesleği ne olursa olsun, herkes bilgisayardan az ya da çok faydalanmak durumundadır. Engellilerin de bu sürece dahil olmalarının anlamı çok daha büyüktür.
Bilgisayar tüm kullanıcıların hayatlarını kolaylaştırmakta ancak bilgisayarın hayatın kolalaşmasına katkısı engelliler açısından çok daha fazla.

Görme engelli bir kimse kitap gazete vb. yazılı kaynaklardan normal şartlar altında faydalanamazken bilgisayar teknolojisiyle yazılı materyalleri rahatlıkla okuyabilmektedir. İş ve eğitim ortamında bilgisayar sayesinde başkalarına bağımlı olmaktan kurtulmakta üretkenliği ve verimliliği artmaktadır.Benzer durumlar diğer engel grupları için de geçerlidir.Özellikle görme engellilerin bilgisayar kullanmaları konusu hem görme engelliler, hem de toplumun diğer kesimlerince yeterince bilinmeyen bir konudur.

Görme engelliler bilgisayarı görme engeli olmayan kimseler gibi rahatlıkla kullanabilirler; program yazabilir hatta web tasarımı yapabilirler. Şayet öğrenci iseler kitaplarını bilgisayar yardımıyla okur ödev ve projelerini hazırlamakta bilgisayardan faydalanırlar.Görme engelliler bilgisayar kullanırken Ekran Okuyucu (Screen Reader) diye bilinen bir yazılıma ihtiyaç duyarlar. Bu yazılım ekrandaki görüntüyü ses sentezleyici'ye gönderir. Böylece ekrandaki görüntü sese dönüşür. Ekran okuyucu programın gelişmiş özellikleri sayesinde görme engelli kullanıcı ekranın rengini dahi öğrenebilir.Görme engellilerin bilgisayar kullanmalarında ses sentezleyicilere alternatif olarak Kabartma Ekran (*******able Braille) adı verilen cihazlardan da faydalanmak mümkündür. Ekran okuyucu yazılım ekrandaki görüntüyü ses sentezleyici yerine bu cihazlara gönderdiğinde ekrandaki yazılar kabartmaya dönüştürülmüş olur. Kullanıcı elleriyle okuduğu ekranda dilediği yeri tıklayarak işlemlerini gerçekleştirmiş olur.

Öte yandan tamamen kör olmayıp görme sorunu yaşamakta olan kimseler de ekran büyütme programı Zoomtext programıyla ekran görünümünü ihtiyaçlarına göre düzenleyerek bilgisayarı verimli bir şekilde kullanabilirler.