Ebu Zerr

Karz'ın lügat manası geri almak üzere verilen demektir. Ayrıca kesmek manasına da gelirr. Borç veren kimse; kendi malından bir kısmını kesip ayırarak, başkasına verdiği için karz denilmiştir, İslami ıstılahta: “Misli olan maldan, benzerini geri almak üzere başkasına vermeye karz denilir. (1) şeklinde tarif olunmuştur. Çarşı ve pazarda sürekli bulunan mallara “Misli” ünvanı verilmiştir. Borç veren kimseye «Mukriz», borç alana “Müstakriz” ve borç alma işine, de “istikraz” denilir. (2) Kur'an-ı Kerim'de: «- Hakikat sadaka veren erkeklerle, sadaka veren kadınlar ve Allah'a “Karz-ı ,Hasen” ile borç verenler (yok mu?) Onlar(ın mükafatı) kat kat artırılır. Onlar için çok şerefli (başka) bir mükafatta. vardır» (3) hükmü beyan buyrulmuştur. Malum olduğu üzere Allahü Teala (CC) herşeyden müstağnidir. Buradaki “Karz-ı Hasen”; sırf onun rızası için verilen borçtur. Karz-ı Hasen'in şartları şunlardır: 1) Tarafların akıllı ve mümeyyiz olmaları esastır. Bulüğ şartı aranmamıştır. Ancak çocuğun karz verebilmesi veya alabilmesi için velisinin izni gerekir. Bu sıhhatinin değil, nafiz olmasının şartıdır. 2) Bir şahsın diğerine herhangi bir menfaat şart koşmadan borç vermesi gerekir. Esasen borç veren kimseye menfaat temin eden her türlü karz mekruhtur. 3) Çarşı ve pazarda. misli bulunan mallardan karz verilebilir. Çünkü geri ödenirken malın aynısı verilecektir. Artırmak veya eksiltmek caiz değildir. 4) Bütün borçlarda tecil caiz olduğu halde karz'da geçerli değildir. Borç veren kimse istediği an geri alabilir. Eğer bir müddet Üzerinde anlaşma olmuşsa “Ahde riayet” noktasından uyulur.

(1) İmam Kasani- El Bedaiû’s Senai - Beyrut: 1974 c: 1 Sh: 394. ayrıca İbn-i Abidin Reddü'l Muhtar- Ale'd Dürri'l Muhtar C: 11 sh: 89-91. ,
(2) Şeyh Nizamüddin ve Heyet El Feteva-ı Hindiyye Beyrut: 1400 C: 3 Sh:201.
(3) El Hadid Suresi: 18

__________________
Müslümanım, müslümanlardanım demek kadar insanı özgür kılan bir söz yoktur ve olamazda. Bu söz, Rabbimizin vahyinden bizim dillerimize ve gönüllerimize nakş olan yüce bir anlam. Bu sözün anlamlandırılmış hali insan. Bu söz ile insan yaratılmışlar arasında seçkin bir vaziyet alıyor. Ahsen-i takvim makamından nakkaşlık vazifesini icra ediyor. Vahyi nakş ediyor muzdarip gönüllere. (Ahi Evran)