Konu: Topluma mal olmuş kişilerin yanlışlarını eleştirmek, yermek gıybet midir?

uzun zamandır kafamı kurcalayan 3 soru var. inşaallah cavebını bulurum.


1- siyasi liderleri, bazı yazarları, topluma mal olmuş kişileri eleştirmek internet haber sitesinde yorum yazmak gıybet midir? vebali var mıdır?

2- eğer topluma mal olmuş kişilerin yanlışlarını haber istelerinde yorum yazarak eleştirmek,yermek gıybet ise dille yapılan gıybetle aynı mıdır? (vebal olarak)


3- internet haber sitelerinde bir çok haber okuyoruz. topluma mal olmuş biri yasalarda bir suç işlemişse suçun kanıtını biz görmüyor fakat haber sitesi suçun kanıtlandığını söylüyorsa buna inanıp o kişiyi eleştirmekle vebal alırmıyız? haber yalansa, yorum yazanlar o insanı sanki suçu işlemiş gibi eleştirirken iftira mı etmiş olurlar? yoksa bunun tüm vebali yalan haber yapan siteye mi aittir?

topluma mal olmuş liderleri yada büyükleri eleştirmek yada yermek gıybet olmaz...
gıybet 7 yerde yapılabilir hatta mübahtır...
bunlardan biride liderlerin topluma mal olmuş kişilerin gıybetlerinin yapılabilmesi durumudur...

betul Nickli Üyeden Alıntı

uzun zamandır kafamı kurcalayan 3 soru var. inşaallah cavebını bulurum.


1- siyasi liderleri, bazı yazarları, topluma mal olmuş kişileri eleştirmek internet haber sitesinde yorum yazmak gıybet midir? vebali var mıdır?

2- eğer topluma mal olmuş kişilerin yanlışlarını haber istelerinde yorum yazarak eleştirmek,yermek gıybet ise dille yapılan gıybetle aynı mıdır? (vebal olarak)


3- internet haber sitelerinde bir çok haber okuyoruz. topluma mal olmuş biri yasalarda bir suç işlemişse suçun kanıtını biz görmüyor fakat haber sitesi suçun kanıtlandığını söylüyorsa buna inanıp o kişiyi eleştirmekle vebal alırmıyız? haber yalansa, yorum yazanlar o insanı sanki suçu işlemiş gibi eleştirirken iftira mı etmiş olurlar? yoksa bunun tüm vebali yalan haber yapan siteye mi aittir?

İnternet ve benzeri ortamlara intikal eden yazı, yorum ve haberler aleniyet taşıdığı ve bunlara fikren cevap vermek de gerek aleniyet taşıması ve gerek fikir hürriyeti manasında "gıybet" özelliği taşımaz.

İnternet ve medyanın haberleri hakkında ihtiyatlı olmak gerekir. Zira bu kaynakların haberlerinin doğruluğu, tarafsızlığı mutlak tartışılır durumdadır. Müslümanın, medya türü kaynaklardan gelen haberlerin doğruluğunu irdelemesi şarttır.

Ayrıca, gıybet yapmaktan her halukarda uzak durmak doğrudur. Zira gıybeti mubah hale getiren şartların oluşup oluşmadığı da hassas bir mevzudur.

gıybetin yapılabileceği yerler maddeler halinde biz müslümanlara bildirilmiştir kardeşim,ben 7 yerde gıybet yapılabildiğini biliyorum,ilmihalleri araştırırsanız sanırım görürsünüz...
arkadaşın bahsettiği meselede bu 7 yerden biri...

GURSUNET Nickli Üyeden Alıntı

gıybetin yapılabileceği yerler maddeler halinde biz müslümanlara bildirilmiştir kardeşim,ben 7 yerde gıybet yapılabildiğini biliyorum,ilmihalleri araştırırsanız sanırım görürsünüz...
arkadaşın bahsettiği meselede bu 7 yerden biri...

Gıybetin yapılabileceği yedi yeri ve bunun kaynaklarını yazarsanız hep beraber de öğrenmiş oluruz değerli kardeşimiz...

1-Zulme uğrayan kimsenin, hâkime zalimi şikâyet etmesi

2-Fıskını ve bidatini açığa vuran kimse hakkında gıybet etmek

3-Yüzünden hayâ perdesini kaldırmış kimsenin gıybeti

4-Kadıya fetva sormak niyetiyle biri hakkında konuşmak

5-Kötülerin şerrinden sakındırmak için kötülerle insanları uyarmak

6-Münafıkların gıybeti

7-Tanıtmak maksadıyla evlilik yapılacak kişi hakkında konuşmak

yukardaki maddelerin içinde tali maddelerde var,o maddelerin için devlet büyükleri için gıybet edilebilir var,zulme uğradığın zaman zalimin zulmunu dillendirmek için gıybet etmek var,lakabıyla tanınan birini gıyabında lajabıyla anmakda var...

peki bir de şöyle soruyum. şimdi ortada topluma mal olmuş biri var. yasalarımıza aykırı bir suç işlemiş ve şu anda cezaevinde diyelim. kendisi suçlamaları kabul etmiyor. biz de gözümüzle görmedik ama mahkeme delilleri kabul etmiş ve mahkum etmiş.

şimdi böyle bir durumda 2 farklı görüş var.

1. bir topluluk "ben gözümle görmedim bu insan bunu yapacak biri değil müslüman müslümanın ayıbını örtmeli gözümüzle görmeyerek suçladığımız herşey iftiradır ve vebali büyüktür. dinimizde iftira büyük günahdır." diyerek vebal altında kalmamak için veya o kişiye sempati duyduğu için bu olayı görmezden geliyor.

2. kesim de "biz gözümüzle görmedik ama mahkeme mahkum etmiş o zaman biz suçu işlediğini kabul ediyoruz. topluma mal olan bu kişiyi yermek, insanları ondan sakındırmak ve açıktan günah işleyenleri, dinde olmayanı dine sokanları, ifşa etmemiz gerek yoksa üstünü örterek dinimize zarar veririz." diyor.

böyle bir durumda hangi görüşü savunmak daha makbul acaba?

mahkeme suçu kabul etmişse bizler de kabul etmelimiyiz?
o kişi suçsuz ise biz mahkeme mahkum ettiği için onu suçlu kabul edip onu yererek iftira mı etmiş oluruz? yoksa bunun vebali mahkemenin midir?

eğer şuçlu ise onu insanlardan sakındırmak ve dinimizin gereğini yapmak için gıybetini yapmak gerekmez mi?

bir de hadis buldum:

Sevgili Peygamber (a.s.m.) şöyle buyurur: “Üç grup vardır ki, gıybetlerini yapman sana haram değildir: günahı açıkça işlemekten sıkılmayan, zalim idareci ve dinde olmayanı dine sokan bid’atçı.”

“Haya örtüsünü atan kimsenin arkasından konuşmak gıybet değildir.”

“Ne fâsık, ne de mücâhir (günahı açıktan işleyen) kimse için söylenen gıybet sayılmaz...”

Bahsi geçen mahkemelerin hukukuna ve adaletine inanıyorsanız mesele yok...

işte can alıcı nokta da burası heralde ...