Konu: Böyle buyurmuş Erenler...

Yahya Bin Muaz -kuddise sirruh-

Yahya bin Muaz -kaddesallahu sırrah-'ın vaazını işitenlere, azîm tesir ederdi. ''Yahya-yı Vâiz'' derlerdi. Meşâyıhler demişlerdir ki, ''Allah Teâlâ'nın iki Yahya'sı vardır: Biri nebîdir, biri de ulu velîdir.''

Hikmetli sözlerinden:

* Sen ki Hakk'ı ne kadar sever isen halk da seni o kadar sever. Sen ki Hak'tan ne kadar korkar isen halk da senden o kadar korkar. Her kim utana Allah'tan masiyet vaktinde, Allah da andan utana azab vaktinde. Allah hayası keremdir. Kul hayası nedemdir.

* Sâlih kişide üç haslet ola: Baylara (zenginlere) nasihat gözüyle baka, hâsed gözüyle bakmaya. Yoksullara şefkat gözüyle baka kibir gözüyle bakmaya. Müslüman iyaline sıyânet gözüyle baka, şehvet gözüyle bakmaya.

Her kim Allah ile bay (zengin) ola hemîşe baydır ve her kim kendi kesbiyle (alın teri ile) bay ola hemîşe yoksuldur.

* Mü'min günah korkusu ile ümid arasında iki arslan arasındaki tilki gibi ola.

* Ve aceblerim ol kişiye ki, hastalık korkusuyla yiyecekten perhiz eyler de tamû korkusundan günahlardan perhiz eylemez.

* Dünya kazanmak horluktur, âhiret kazanmak azizliktir. Ahmaktır ol kişi kim, azizliği koya horluk isteye.

* Her kim çok yiye, tez öle kim şehvet oduna yana. Açlık taamdır ki Allah hasları andan toktur. Açlık müride riyâzettir, tâiblere tecribettir, âriflere mekremettir.

Allah'a sığınırım ol zahidlerden ki baylar taamiyle mideleri dolu ola.

* Müridin afeti yavuz (kötü) yoldaştır.

* Havf bir ağaçtır ki anın yemişi tazarrudur, günahlardan sakınmaktır. Tâliblerin yüce menzili havfdir, vâsılların menzili hayâdır.

* Taat Allah hazinesidir, ânın kilidi duadır.

* Fevt olmak ölümden katıraktır (daha beterdir), ölüm halktan kesilmektir, fevt Hak'tan kesilmektir.

* Her kim endişe eylemeden söz söyleye peşiman ola ve her kim sözü endişe ile söyleye selâmet ola.

Nasuh tevbesinin nişânı üçtür:

Evvel: Az yemektir, orucdan ötürü.
İkinci: Az uyumaktır, namazdan ötürü.
Üçüncü: Az söylemektir, Allah Teâlâ zikrinden ötürü.

* Muhabbet nişanı oldur kim iyilikle artmaya ve cefâ ile eksilmeye.

* İlâhî amelimden ötürü senden korkarım ve senin fazlından ötürü Sana ümid tutarım. Fazlını benden diriğ tutma ve benim yavuz amelimden ötürü bana itâb eyleme ki ben ayıplıyım.

Yahya hazretinin yüzbin dirhem borcu vardı. Hep dervişlere yedirip dururdu. Bir gece Hazret-i Peygamber -sallallahu teâlâ aleyhi ve sellem-'i düşünde gördü.

- Ya Yahya! Horasan'a var. Yüzbin akçe borcun için üçyüzbin akçe koyupdururlar.

Ben eyittim:

- Y Resûlallah! O ne kişidir? Buyurdu ki:
- Onun düşüne de girdim.

Yahya uyandı. Nişâbur'a geldi. Va'azında ''Ben Peygamber işaretiyle geldim.'' dedi. Bir kişi ''Kırk bin dirhem vereyim.'' dediyse de Yahya ''Peygamber sözü hilâf olmıya.'' dedi, almadı. Oradan Hîrî şehrine geldi. Va'az eyledi. Düşünü de haber verdi. Hîrî padişahının kızı, onun va'azında bulundu. Düşünde Hazret-i Peygamber -sallallahu teâlâ aleyhi ve sellem- üçyüzbin akçeyi vermek üzere işaret buyurduğundan hazırlamış idi. Yahya'ya teslim etti. Üç gün va'az etmesini diledi. Birinci günü va'azında on kişi can verdi. İkinci günü va'azında yirmibeş kişi can verdi. Üçüncü günü kırk kişi can verdi. Dördüncü günü yedi deve yükü mal ile yola çıktı. Yahya'nın oğlunu şeytan yoldan çıkardı. ''Atam bu malı hep borçlulara verir.'' dedi. Telatum (dalgalarıma) makamına varınca, gice orada yattı. Seher vakti namaz kılıp mübârek başı secdede iken oğlu atasının başına bir taş urarak şehid eyledi. Cesedini Nişâbur'da Ma'ber kabristanına defneylediler.

-kaddesallahu sırrahu'l-azîz-