Konu: Çocuğa Allah kavramı nasıl anlatılmalı?

En çok karşılaştığım ve bir türlü tatmin edici bir cevap bulamadığım sorulardan biridir:

Çocuğa Allah kavramı nasıl anlatılmalı?

Özellikle 0-6 yaş döneminde hayatı, nesneleri, somut varlıklarla anlamlandırmaya çalışan bir çocuğa Allah kavramı nasıl anlatılabilir?

Bugüne kadar çocuğa Allah kavramını kazandırmakla ilgili okuduğum bir çok yazı tatmin edememişti beni. Ta ki, Mustafa Ulusoy’un Yakınlık adlı kitabındaki Çocuk ve Allah konulu bölümü okuyana kadar. Diyor ki Mustafa Ulusoy:

‘ Kainattaki her varlığın, her olayın Yaratıcının eseri olduğu hakikatine yetişkinler kadar, çocukların da ihtiyacı vardır…

ÇOCUKLARA ALLAH’I(C.C.)ANLATMADA,'BEŞ DUYU MODELİ'

Bu modelde amacının, bir varlığı çocuğa tanıtırken, o varlığın mümkün olan tüm özellikleriyle ilişki kurmasını sağlamak olduğunu, ancak bu şekilde çocuğun o varlığı içselleştirmesinin münkün olabileceğini söylüyor. Bu modeli uygularken yeni bir teknik öneriyor:

‘DUYULAR HAFTASI’

Bu teknikte ailede, her hafta bir duyu haftası olarak ilan ediliyor ve bu teknik ailenin tüm üyelerinin katılımıyla uygulanıyor.

BİRİNCİ HAFTA: GÖRME HAFTASI

Görme haftasında çocuklara gözün işlevi anlatılır. Kainattaki güzellikler konuşulur. Çiçekler, güneşin batışı seyredilir. Evdeki çilekler yenmeden önce, sergideymişçesine seyredilir. Yaratıcının bize hem çilekleri verdiğinin, hem çilekleri güzel bir şekilde yarattığının, hem de bu güzellikleri görecek güzel gözler yaratmış olduğu vurgulanır.

İKİNCİ HAFTA: İŞİTME HAFTASI

İşitme haftasında, çocuklar ve aile bir hafta boyunca kainattaki seslere kulak kesilir. Dalga sesleri, rüzgarın uğultusu, kapı gıcırtısı, çay suyunun kaynaması vb… Günün sonunda yaşananlar anlatılabilir.

ÜÇÜNCÜ HAFTA: KOKLAMA HAFTASI

Kainatta milyonlarca çeşit parfüm yaratıldığından, çiçeğin, denizin, toprağın, kekin, böreğin, etin kendine özgü bir kokusu olduğundan bahsedilir. ‘Allah ne güzel yaratmış! Bununla bize ne kadar sevgi ve değer verdiğini gösteriyor’ şeklinde yorumlar yapılır.

DÖRDÜNCÜ HAFTA: DOKUNMA HAFTASI

Yaratılan her varlık farklı bir yüzeye sahiptir. Camın yüzeyi masanın yüzeyinden, şeftalinin yüzeyi portakalınkinden, taşın yüzeyi deriden farklıdır. Ailece bir ağaç görüldüğünde hep birlikte ağaca dokunulur. ‘Gözlerimizi kapatalım, ağacın kabuğuna dokunup onu hissedelim’ gibi denemeler yapılır.

BEŞİNCİ HAFTA: TATMA HAFTASI

Kainatta her şey çok tatlı yaratılmıştır. Her bir varlığın tadı başka başkadır. Varlıkların tatlarına dikkat kesilir. ‘Babamızın aldığı meyvenin tadını Allah ne güzel yaratmış!’ gibi yorumlarla bir hafta geçirilir.

Mustafa Ulusoy, beş duyu modelinin aylara bölünerek yapılabileceğinin veya beş duyunun hepsinin aynı anda da kullanılabileceğini söylüyor ve beş duyu modelinin iki faydasının olduğunu vurguluyor:

Birincisi, bu şekilde çocuk beş duyusunu da kullanarak, kainatla nesnelerle daha yakın bir ilişki kuruyor.

İkincisi, çocuk kainattaki somut nesnelerden yola çıkarak, Yaratıcının varlığını ve Onun özelliklerini öğrenmiş oluyor.
…
Modern hayatta kainata duyarsız çocuklar yetişmesini istemiyorsak, ‘duyular haftası’ tekniğini denemeye değer diye düşünüyorum. Sonra kısmen de olsa, kainattan uzak büyümediğime hayret ederek, babamın bize portakal soyarken söyledikleri geliyor aklıma:

‘İçi şeker dolu şu torbacıklara bakın! Allah bizim için dilimlemiş! Fesubhanallah! Ne kadar güzel yaratılmış! Cennette bunların çekirdeksizlerini, kabuksuzlarını yiyeceğiz inşaallah.’


Yazar: Nergiz Tuba Bozgeyik

bu çok önemli bir konudur. Temel konudur. benim 5 yaşındaki oğlum Muhammed'i camiye götürdüğümde kalabalığı görünce oğlum "Ben caminin sahibi olcam" ve evdeki ALLAH ile ilgili soruları karşısında, hem çok hoşuma gidiyor hem de şaşırıyorum. Yardıma ihtiyacım olduğuna farkına varıyorum. Sonra düşünüp düşünüp bir karar verip oğluma ALLAH'ı sevdirmeye onu tanıtmaya çalıştığımda eşim bana müdahele ediyor haklı olarak. Çocuğun üstüne farkına varmadan fazla kendimi kaptırmış buluyorum. Oğlumun ve kızımın ALLAH'ı sevmesi Peygamberi sevmesi ve yaşaması benim en büyük idealimdir. Bu hedefimi ALLAH'ın izniyle gerçekleştirebilirsem "doğdum-yaşadım-öleceğim-dirileceğim-çok mutlu yaşayacağım"

Çocuk görerek duyarak taklit ederek öğrenir Kişiliği de çevresinde görüp duyduklarına göre oluşur Bundan ötürüdür ki din eğitimine en sağlıklı başlangıç, çocuğun, dinin yaşandığı bir ortamda hayatını dinin gereklerine göre düzenleyen bir aile ya da çevre içinde bulunması ya da bulundurulması ile gerçekleşebilir çocuk Kuran’da tarif edilen güzel ahlak üzere yetiştirmelidir Aslında Kuran’da emredilen güzel ahlakın yaşandığı bir evde yetişen çocuk doğal olarak güzel ahlakı benimseyecektir. Allah için sevmesi gerektiğini, sahip olduğu her şeyi başkalarıyla paylaşmayı her şartta güzel söz söylemeyi, fakirlere yardım etmeyi, insanlarla alay etmemeyi, egoist olmamayı, fedakar olmayı, mütevazı olmayı büyüklerinden gören çocuk, güzel ahlakı hızlı bir şekilde uygulayacaktır.
Unutmamak gerekir ki, dinimiz bir çocuğun dahi anlayacağı kadar açık ve kolaydır. Bu nedenle çocuklara mutlaka Kuran’ı okumak, ayetleri onlara açıklamak, Peygamberimiz (sav)'in güzel ahlakını anlatmak, her şeyin gerçek yönünü onlara öğretmek gerekmektedir.

Alıntı:
Belli bir yaşa kadar soyut ve somutu ayırt etme yetisine sahip olmayan çocuklara, dini görüşler empoze edilir.Ve bu görüşler genellikle kalıcı olarak, nesilden nesile aktarılır.Eğer bir çocuğa, aslında sizin uçabilme yeteneğinizin olduğunu söylerseniz inanacaktır, dünyanın düz olduğunu ve 5 tanrı tarafından 15 günde yaratıldığını söylerseniz size inanacaktır.Saçma olduğunu düşündüğünüz bu örnekler çoğaltılabilir.Ancak bu görüşlerin; dünyanın bir tanrı tarafından 7 günde yaratıldığını iddia eden görüşten daha az doğru olduğunu söyleyemeyiz.Sebebiyse, her ikisinin de aynı kanıt derecesine sahip olması; daha doğru bir ifadeyle hiçbir kanıta sahip olmamasıdır.Sinirlenerek, “Bu yazı tam bir saçmalık! Dünya allah tarafından yaratılmıştır.” şeklinde düşünen bir kişi acaba, henüz soyut-somutu ayırt edemezken dünyanın 15 tanrı tarafından 1 saatte yaratıldığını öğrenseydi; yine de, şu an savunduğu düşünceyi mi savunurdu acaba ? Bu pek mümkün görünmüyor. Çünkü, istatistiksel olarak bireyler, yaşadığı ülkede hakim olan dine mensup oluyorlar.Yahudiler , “Dünyanın nasıl oluştuğu konusunda bizim inancımız doğru.” diyorlarken , müslümanlar da aynı şekilde “Dünyanın nasıl oluştuğunu en iyi bizim inancımız açıklar.” diyor.Tüm dinlerin ortak noktası var ki; bu soru dahil birçok soruya kanıt yoluyla cevap verememeleri.
Çocuklara dini inancın, henüz onlar soyut-somutu ayırt edemiyor iken, -dolayısıyla kendi aklı ile doğruyu aramasına izin verilmiyorken- dini inancın yerleştirilmesinin doğru olmadığına değinmişken, Arthur Schopenhauer’in “Dünya, 15 yaşından küçük çocuklara din dersi vermeyecek kadar dürüst olursa, belki o zaman ona umut besleyebiliriz.” sözünü eklemek gerekir.
Eğer seçtiğiniz dinin mantığa ve akla uygun olduğunu düşünüyorsanız çocukların yaşı büyüdükçe, içinde bulunduğunuz dini duruma, akıl ve mantıklarını kullanarak ulaşabileceklerini düşünüyorsunuz anlamı çıkar.Ve akıl, mantık ile bulunabileceğini düşündüğünüz bu -en ideal- dinin, çocuğunuz tarafından aklını ve mantığını kullanarak bulunmasına izin verin. Buna izin vermemek, dinin akıl ve mantık ile bulunamayacağını -farkında olmadan da olsa- savunmak anlamına gelir.

Bu yazıyı başka bir yerde okudum. en güzel cevabı nasıl verebilirim, yardım eder misiniz?

icmal Nickli Üyeden Alıntı

Alıntı:
Belli bir yaşa kadar soyut ve somutu ayırt etme yetisine sahip olmayan çocuklara, dini görüşler empoze edilir.Ve bu görüşler genellikle kalıcı olarak, nesilden nesile aktarılır.Eğer bir çocuğa, aslında sizin uçabilme yeteneğinizin olduğunu söylerseniz inanacaktır, dünyanın düz olduğunu ve 5 tanrı tarafından 15 günde yaratıldığını söylerseniz size inanacaktır.Saçma olduğunu düşündüğünüz bu örnekler çoğaltılabilir.Ancak bu görüşlerin; dünyanın bir tanrı tarafından 7 günde yaratıldığını iddia eden görüşten daha az doğru olduğunu söyleyemeyiz.Sebebiyse, her ikisinin de aynı kanıt derecesine sahip olması; daha doğru bir ifadeyle hiçbir kanıta sahip olmamasıdır.Sinirlenerek, “Bu yazı tam bir saçmalık! Dünya allah tarafından yaratılmıştır.” şeklinde düşünen bir kişi acaba, henüz soyut-somutu ayırt edemezken dünyanın 15 tanrı tarafından 1 saatte yaratıldığını öğrenseydi; yine de, şu an savunduğu düşünceyi mi savunurdu acaba ? Bu pek mümkün görünmüyor. Çünkü, istatistiksel olarak bireyler, yaşadığı ülkede hakim olan dine mensup oluyorlar.Yahudiler , “Dünyanın nasıl oluştuğu konusunda bizim inancımız doğru.” diyorlarken , müslümanlar da aynı şekilde “Dünyanın nasıl oluştuğunu en iyi bizim inancımız açıklar.” diyor.Tüm dinlerin ortak noktası var ki; bu soru dahil birçok soruya kanıt yoluyla cevap verememeleri.
Çocuklara dini inancın, henüz onlar soyut-somutu ayırt edemiyor iken, -dolayısıyla kendi aklı ile doğruyu aramasına izin verilmiyorken- dini inancın yerleştirilmesinin doğru olmadığına değinmişken, Arthur Schopenhauer’in “Dünya, 15 yaşından küçük çocuklara din dersi vermeyecek kadar dürüst olursa, belki o zaman ona umut besleyebiliriz.” sözünü eklemek gerekir.
Eğer seçtiğiniz dinin mantığa ve akla uygun olduğunu düşünüyorsanız çocukların yaşı büyüdükçe, içinde bulunduğunuz dini duruma, akıl ve mantıklarını kullanarak ulaşabileceklerini düşünüyorsunuz anlamı çıkar.Ve akıl, mantık ile bulunabileceğini düşündüğünüz bu -en ideal- dinin, çocuğunuz tarafından aklını ve mantığını kullanarak bulunmasına izin verin. Buna izin vermemek, dinin akıl ve mantık ile bulunamayacağını -farkında olmadan da olsa- savunmak anlamına gelir.

Bu yazıyı başka bir yerde okudum. en güzel cevabı nasıl verebilirim, yardım eder misiniz?

Hangi din haktır konusu farklı bir tartışmadır.

Kısaca:
Çocuğun hangi inanışı tercih edeceği konusuna gelince; her ailenin çocuğuna oturup kalkmasından tutun da yürüme, giyme, yeme, içme, konuşma, temizlenme ve benzer benzemez on binlerce konuyu öğretmesini göz önünde bulundurursanız, dinini öğretmemesi ve aklı kesince tercih etmesini beklemek gibi bir tavsiye olsa olsa ateizm sevdalısı bir cin fikirlinin şeytani planıdır.