Hadis: Söylem
Hadis sözlük anlamında ifade edilen söz, söylem anlamlarına gelmektedir. Ancak daha sonraki süreçte Resulullah’tan rivayet edilen sözler anlamında kullanılmış ve İmam Şafii’nin yorumuyla Sünnet kavramıyla özdeşleştirilmiştir. Hadis Kur’an’da “hadîs” ve “ahâdis” kipleriyle 28 yerde geçmektedir.[10] Kur’an ıstılahi anlamın en geniş anlamda sözlük anlama tabi olduğunu hatırda tutarsak kendisinden başka hiçbir hadisin/sözün/söylemin iman edilecek, nass değeri olabilecek bir söz/söylem olamayacağını muhkem biçimde ifade etmektedir. Çünkü her Hadîs söz/söylemdir ancak her söz ıstılahi anlamda “Hadîs” değildir. Dolayısıyla Kur’an’ın geniş anlamda kullandığı hadis/söz ifadesi Resulullah’a atfedilen sözleri de kapsamaktadır. Kur’an’ın bize verdiği sözlerden/hadislerden bir söz olan Kur’an’ın yanında başka hiçbir sözün/hadisin eş koşulamayacağı, nass, dinsel kaynak olarak asla Kur’an dışında bir hadis/sözün “iman” edilecek bir söz olamayacağıdır:
“Göklerin ve yerin hükümranlığını, Allah'ın yarattığı her şeyi ve ecellerinin yaklaşmış olması ihtimalini düşünmüyorlar mı? Bundan sonra hangi söze inanacaklar?” (Ar’af 7:185)
“İşte sana gerçek olarak anlattığımız bunlar, Allah'ın varlığının delilleridir. Artık Allah'tan ve O'nun delillerinden sonra hangi söze inanırlar? (Ahkaf 45:6)
Kuran'dan başka hangi söze inanacaklar? (Mürselat 77:50)
And olsun ki, peygamberlerin kıssalarında, aklı olanlar için ibretler vardır. Kur’an uydurulmuş bir söz değildir. Fakat kendinden önceki Kitapları tasdik eden, inanan millete her şeyi açıklayan, doğru yolu gösteren bir rehber ve rahmettir. (Yusuf 12:111)
“İnsanlar arasında, bir bilgisi olmadığı halde Allah yolundan saptırmak için gerçeği boş sözlerle değişenler ve Allah yolunu alaya alanlar vardır. İşte alçaltıcı azap bunlar içindir”. ( Lokman 31:6)
Kur’an’da anlatılan bu kriter Kur’an öğrencisi/öğretmeni olarak tanınan İbn-i Mesûd’dan aktarılan şu sözle de teyit edilmektedir:
__________________
Ma ene Min`el Müsrikin
Nebiye atf ile binlerce herze uydurdun.
Yıktın da dini mübini yeni bir din kurdun.
Doğrudan doğruya Kuran'dan alarak ilhamı.
Asrın idrakine söyletmeliyiz İslam'ı.
Mahyaye ve Memati Lillah..
Hanife Müslimen... |