.. Osmanlı’da ekonomi ve Günümüzde Bankacılık Sistemi:
Bir ekonomide mal karşılığında para varsa, o ekonomilerde enflasyon var demektir. İşte günümüzün dünyasında ekonomilerde kullanılan sistem budur ve bu sebeple ekonomilerde enflasyon vardır. Amerika da % 2-5-5 , Avrupada %5, Türkiye de %10-15 civarında enflasyon vardır.Hangi ekonomide mal karşılığı mal varsa, o ekonomide enflasyon vucuda gelmez. Osmanlı İmparatorluğunun yükselme devrinde altın para kullanıyordu. Ve Osmanlı ekonomisinde enflasyon söz konusu değildi. Osmanlı imparatorluğunun ekonomide para olarak altın kullanması, yani kağıt para kullanmaması Osmanlı’nın sözünü ettiğimiz zamanlardaki ekonomi ilminin günümüzünkinden ileride olduğu göstermesi bakımından çok önemlidir. Enflasyon olmayan ekonomide kullanılan para dünyanın en değerli parasıdır ve her yerde değer ölçüsü olarak o para geçerlidir.Bu durum ayrıca o ekonomide sermaye kanamasının söz konusu olmadığınıda göstermektedir.Bizim bütün bunları anlayabilmemiz ancak geçtiğimiz 30-40 yıldan bu yana Türkiye’de yaşanan enflasyon sebebiyle mümkün olmuştur. Hal böyle oluncada Osmanlı’nın ne denli bir ekonomi ilmine sahip olduğu çok daha iyi anlaşılmaktadır.
Günümüzde bankalar, ülkelerin paralarının toplandığı havuzlardır. Su barajlarına benzerler. Su boşa aktığında, bir üretim söz konusu olmaz, ama sular bir barajda toplanırsa ve sulamalarda kullanılınırsa, o zaman mahsule dönüşür. Yine bir akarsu türbünden geçirildiğinde (hidro elektrik santral) elektrik enerjisine dönüşeceğini herhalde bilmeyenimiz yoktur. İşte bankalarda böyledir.Bankalarda hergün toplanan ve bankalardan ekonomiye akan paralar, özellikle Türkiye de harcamalarda kullanıldığı için sonuçta harcamaları teşkil ederler. Fakat yatırımlarda kullanılırsa yatırımları teşkil edecekleri muhakkaktır. Elbette bankalardan ekonomiye akan paraların tümü yatırımlarda kullanılamaz ama en azından bir miktarı mesela %10 u yatırımlarda kullanılabilir. Ama buna rağmen aynı gün ekonomiden bankalara geri dönen para miktarında bir değişiklik olmaz.
Şimdi izninizle bir adım daha ileri gidelim ve Türkiye de bankalarda toplanan para miktarını belirleyelim ve o miktarın %10 u ne kadar paraya tekabül ediyor onu tesbit edelim. Bankalardan ekonomiye hergün iki milyar dolar akmakta ve aynı gün bankalara geri dönmektedir. İki milyar doların % 10 u 200 milyon dolara tekabül etmektedir. Ama günümüzde bankaların bir kısmı yabancılara satıldığı için yatırım imkanı azalmış ve yatırım imkanı 150 milyon dolara hatta dahada altına düşmüştür. Her gün yaklaşık 150 milyon dolar yatırım yapma imkanı. Bunu 360 günle çarptığımızda yıllık yatırım imkanı 54 milyar dolardır. Nasıl? Rakkamlar muhteşem değil mi? İşte her yıl bankalar bu miktar kadar yatırım yaparak Türkiye nin kalkınmasında temel rol oynayabilirler .Bu yatırımları idare edecek elemanlarda zaten bankaların kendi bünyelerinde mevcuttur.
Günümüzde insanların üzerlerinde altın taşımaları çok zor bir iştir ancak altın karşılıklı bir (kağıt) parayı insanlar üzerlerinde taşıyabilirler. Böyle bir para Türkiye’ki enflasyonu derhal sona erdirdiği gibi aynı zamanda sermaye kanamasını durdurur ve dünyanın en değerli parası olur |