İmam Gazali, Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v)’en varid olan, “La ilahe İllallah benim kalemdir. Bu kaleye giren kimse azabımdan kurtulur.”Mealindeki kudsi hadisi şu şekilde izah eder;
“La ilahe illallah” büyük bir kale ve tevhidin bayrağıdır. Bu kaleye sığınanlar ebedi saadet ve sonsuz nimeti, bu kaleye girmeyip de dışarıda kalanlar ebedi şekavet ve azabı hak ederler.
Eğer bu kelime senin kalbini çepeçevre kuşatan bir sur olmazsa ve bu kelimenin ruhu, bu dairenin merkezindeki noktayı teşkil edip; tevhidin saltanatı, nefsini, heva ve hevesten korumayıp, şeytanlar kalbine girerse kalenin dışında kalmışsın demektir.
Sadece dilinle “La ilahe illallah” demen sivrisinek kanadı ağırlığınca ve zerrece kıymete sahip değildir. O halde bu kelimeden nasibinin ne kadar olduğunu iyice düşün. Şayet Tevhidin manasını kavramış, ruhuna nüfuz etmişsen “İşte onların kalbine Allah, iman yazmış ve katından bir ruh ile onları desteklemiştir.” Mealindeki ayeti kerimede ifadesini bulan, mahlukatın efendisi Hz. Muhammed (s.a.v) ve yüz yirmi bin küsür nebinin nasibi olan nimete kavuşmuşsun demektir.
“La ilahe illallah”ın manası gitmiş sadece bir takım harfler ve lakırdılar kalmış ise, bu Kelime-i Tevhid kalesinin manadan yoksun bir şekilde yalnızca dille anılmasıdır. Nasıl ki ateşi anmak yakmıyor, suyu anmak boğmuyor, ekmeyi anmak doyurmuyor, kılıcı anmak kesmiyorsa aynı şekilde Kelime-i Tevhid kalesini sadece dille anmak da kişiyi kötülüklerden alı koyamaz.
Tevhid ve ledün risalesi- İmam Gaazali |