Devam edelim inşaallah
Bir kere şeriatı insana göre tasnif etmek başka, Allah'a göre tasnif etme başkadır.
Allah'a göre Şeriat tesnif etmek gerekirse evamir-i şer'iye kaideleri, insana göre ise Adetullah'a dahil olan evamir-i tekviniye kaidelerini veya hikmetleri ve ihtiyacat derecelerinin dikkate alırız.
Mesela, başörtüsü ve-veya ibadat ve ömr-ü hayatın idamesi için kafi ilim öğrenmek evamir-i şeriyede dahildir. Farzdır. Ancak ibadat,ömr-ü hayatın idamesi için lazım olan ilimin tahsili ve öğrenilmesi için gerekli kaideler evamir-i tekviniyede ve ihtiyacat tesnifine dahildir.
Hem, bir insanın ömr-ü hayatını sürdürmek ve ibadetlerini yapabilmek için gerekli ilmi öğremesi her açıdan zaruriyat iken, daha iyi bir hayat yaşaması için veyahut dine hizmet için ilim öğrenme ihtiyacı tahsiniyyatta dahildir.
Ömr-ü hayatını sürdürmek ve ibadetlerini yapmak için ilim öğreneme hak ve hürriyeti zaruriyata dahildir ve belki buna engel olunsa baş örtüsü terki mübah olabilir. Ancak, rahat bir hayat ve veyahut dine hizmet için, insanlığa hizmet için ve hakeza ilim öğrenmek hak ve hürriyeti tahsiniyatta dahildir. Bu sebebten evamir-i şeriyede olan bir emir terk edilemez. Bunun için içtihad dahi edilemez.
Elbette tahsiniyyatta dahil hak ve hürriyetler açısından o kişiyi hayat-ı dünyeviyesi için gerekli ilimleri öğrenmesine fırsatta eşitlik ve adalet ilkesi ile mukabele edilir. Ancak, bu ihtiyacı gidermek için birilerinin fırsat eşitliğine, adalete ve hak ve hürriyetlere muhalefet eder bir istibdat ile engel olması ve mazlumun bu hakkını kazanmak için müstebit zalimin buyruğuna riayet etmek için, evamir-i şeriyenin ikinci üçüncü dereceden bir emri dahi feda edilemez.
İmam-ı Satıbiye göre şeriatı insana göre tasnif etseniz dahi evamir-i şeriye insana göre değil, Allah'a göredir ve evamir-i şeriyede cari bir emirin illeti emirdir, hikmetine bakılmaz.
Evet hak ve hürriyetlerin bazı kısmı zaruriyat kısmında dahildir. Ancak, hikmetine binaen Tahsiniyyat kısmına dahil olan hak ve hürriyet için evamir-i şeriyede dahil bir emri keser bir vaziyet girilemez.
Hem bu noktada zaruriyatın zamana göre değişiklik göstermemesi meselesine girmek lazım.
Zaruriyat kısmında ki beş ana madde elbette zaman göre farklılık göstermez. Ancak, her asırda ihtiyaçlar farklılık gösterir. Bir zaman malı korumak ihtiyacı daha önem kazanır, bir zaman dini ,bir zaman canı. Hatta -mesela- malı korumak için zaruretten olan ihtiyaçlar dahi her asırda değişir. Koruma şekilleri dahi değişir. Mesela, dinini korumak için eskide cebren bir mukabele lazım iken şimdiki güya medinleşimiş insanlara cebren değil ikna metodu uygulanır. Hali ile yanlızca evamir-i şeriye kaideleri içindeki farzlar zaman da farklılık göstermez. Bir de Kur'an'ın Allah kelamı olduğu ve ayette geçen manada Allah'ın murad ettiği mana-i ulanın zamana göre tesnifi olmaz. O ayeti izah eden hadis ve içtihadlar ise zaman göre önem kazanır ve öyle olmalıdır.
Velhasıl, bir kızımızın Hitioloji okumak veya doktor olmak veya öğretmen olmak istemesi ve bu hürriyet tahsiniyattan iken baş örtüsü evamir-i şeriyenin içinde ve bu başörtüsü hak ve hürriyeti zaruriyatta dahildir. Elbette nasıl oruç tutsan canın tehlikeye girme riski olsa, orucu bırakman caizdir. Hatta bir kısmı mecbur etmiş. İşte elbette baş örtüsü kullandığın vakit canını, malını, dinini ifa ve farz kısmını öğrenmen tehlikeye girse, engel olmaya gücünün yetmediği kişiler hayatını idame ettirmene başörtüsünü atmak şartını koysalar o zaman çıkarman caiz olur. Yoksa hayat-ı dünyeviyenin rahatı için ve dine hizmet -ben olmasam din yetim kalır edası ile- sanki sadece üniversite okuyarak olacakmış gibi ,bu sebeten ilim tahsil hak ve hürriyetini zaruriyattan görüp, zaruri diyerek asla başını açamassın. Baş açmak fetvasını asla hiç bir ulema kabul etmeyecek ve etmemiştir. Bir kızımız kendi tercihi ile teşri etmeden açsa onun meselesidir. Örnek teşkil etmez, teşri yapılmaz.
Ayrıca İmam-ı Şatıbi şeriatı insana göre tesnif ederken baş örtüsünü ikinci üçüncü derecede görmesi hikmetine binaendir. Zira, baş örtüsünün hikmeti "kadını tanınmaması içindir". Bu açıdan bakıldığında hariciyat yada tahsiniyyata dahil edilebilse de (ki ben kadının tanınmamasını zaruriyat kısmında tutuyorum) evamir-i şeriye açısından biz birinci derece ikinci derece diye bir tesnif yapamayız. Zira, bizim için Allah'tan gelen her emir aynıdır. Namazda başörtüsüde. Onun dereceleri ve mükafatı ise Allah'a aittir.
Muhabbetle
__________________
Sakın, sakın, sakın! Çabuk, bu şimdiye kadar demir gibi kuvvetli tesanüdünüzü tamir ediniz.
|